anymal баға индексінің әдіснамасы
Біз сандарды қалай санайтынымызды ашық көрсетеміз. anymal - Қазақстанның мал нарығының жинақталған хабарландырулары бойынша ұсыныс бағасының индикаторы, ол MLA EYCI (Австралия), USDA AMS (АҚШ) және Meat Market Observatory (ЕО) ашық индекстерінің принциптері бойынша құрылған.
1. Дереккөздер
Хабарландырулар OLX, Kaspi және Maltabu ашық алаңдарынан, сондай-ақ anymal-дың өз хабарландыруларынан жиналады. Деректер бірыңғай витринаға нормаланады: түрі, жыныс-жас класы, облыс, баға, бас саны, жарияланған күні. Қайталанулар мен бағасыз хабарландырулар алынып тасталады.
2. Нақты нені өлшейміз
Негізгі метрика - бір бастың ұсыныс бағасының медианасы (тірі салмақ). Орташа емес, медиана шектен тыс мәндерге төзімді. Біз бір бастың бағасын қолданамыз, өйткені салмақты хабарландырулардың ~1%-дан азы көрсетеді. Бұл - ұсыныс бағасы (asking price), расталған мәміле бағасы емес - негізгі шектеу, 7-тармақты қараңыз.
3. Сегменттеу
Нарық «класс × облыс» сегменттеріне бөлінеді (мысалы, «сиыр × Алматы облысы»). Класс - түр ішіндегі жыныс-жас тобы (сиыр, бұқа, тана, қошқар, бие, т.б.). Ұлттық деңгей ел бойынша бөлек агрегат ретінде есептеледі.
4. Сүзгілеу және ең аз таңдама
Маңызды емес хабарландырулар (тоқтам сөздер мен баға шегі бойынша), айқын шектен тыс мәндер мен көтерме топтар алынып тасталады. Сегмент ең аз таңдама жиналғанда ғана жарияланады (n ≥ 5-10) - әйтпесе цифра статистикалық сенімсіз және жасырылады.
5. anymal атаулы индексі
Флагман «anymal индексі · Сиыр еті (ІҚМ)» - бір цитаталанатын цифра: «сиыр» класы бойынша бір бастың ұлттық медианасы. Айлық (MoM) және жылдық (YoY) өзгерістер жарияланады. Индекс жаңа хабарландырулар түскен сайын күн сайын жаңарады.
6. Ерте ескерту (cattle-cycle)
Ерте ескерту баға импульсіне негізделеді - ІҚМ медианасының 3 айлық өзгерісі. 12%-дан жоғары өсу ұсыныстың тарылуы мен тапшылық қаупі, 12%-дан жоғары төмендеу - ұсыныстың артуы немесе мал басын тарату (жұт, жемшөп тапшылығы) ретінде түсіндіріледі. Хабарландыру санын нарықтың нақты физикалық көлемінің индикаторы ретінде әдейі қолданбаймыз: жарияланған күн хабарландырудың жаңалығын көрсетеді (белсенді алаңдар әрқашан жаңа хабарландыруларға толы), нақты завоз бен мал басын тастауды емес.
7. Шектеулер
Бұл - ұсыныс бағасының индикаторы, мәмілелердің ресми статистикасы емес. Сатушылар қалаған бағаны көрсетеді; нақты мәміле бағасы әдетте төмен. Қамту алаңдардың белсенділігіне байланысты және облыстар бойынша біркелкі болмауы мүмкін. Индекс Ұлттық статистика бюросының деректерін толықтырады, бірақ алмастырмайды.
8. Ашық деректер
Бүкіл индекс машинамен оқылатын түрде әрі тегін қолжетімді - JSON-API және CSV жүктеме. Бұл мемлекеттік органдарға, банктерге, зерттеушілерге және агробизнеске баға бағдарын өз жүйелеріне енгізуге мүмкіндік береді.
Тәсіл малшаруашылығындағы ашық баға индикаторларының халықаралық тәжірибесіне сәйкес келеді: MLA EYCI, USDA AMS Market News, EU Meat Market Observatory, CEPEA (Бразилия).